March 27, 2008

वृक्षवेलींच्या अन इतर आठवणी

लहानपणापासूनच वृक्षवेलींबद्दल मला जरा जास्तच माया. आजोळी, पणजोळी भरपूर झाडं. पणजोळी तर घरामागे छोटीशी आमराईच. एक भली थोरली विहीर देखील. भर दुपारी उन्हाच्या झळा मारतात, तेह्वा आमराईत जाऊन बसणे म्हणजे निव्वळ स्वर्गसुख!! एखादं पुस्तक घ्यावं अन कोणत्याही झाडाखाली बसून वाचत दिवस घालवावा! कोणी सोबत खेळायला नसलं तरी चालायचं अश्या वेळी. सख्ख्या नाही, पण सख्खे मामाही करणार नाहीत अशी माया करणार्‍या मामांबरोबर आणि घरच्या गडीमाणसांबरोबर आंबे पाडायला जायचे. पणजोळी पतवंडांचे कौतुक चालायचेच. गडी माणसेही आम्हांला अगदी लहानपणापासून पाहिलेली अशी होती. त्यांच्याही अंगाखांद्यावर आम्ही लहानपणी बागडलो होतो, त्यांच्याच देखरेखीखाली गाई गुरांच्या गोठ्यात कपिलेशी अन तांबूशी मैत्री केली होती, लाल्यासारखे खोंड शेपटी उभारून, वारा पिऊन कसे उधळते तेही पाहिले होते. मग काय!! वरून एखादा खास आंबा, "घे गो बाय, पकड" म्हणत फ्रॉकच्या ओच्यात अल्लाद पडायचा!

घरामागच्या खळ्यात पणजीने हौसेने लावलेली अबोली, गावठी गुलाब, उगवलेली कर्दळ आणि गुलबक्षी सतत फुलत असायचे. अबोलीच्या वेण्या करायच्या अन गुलबक्षींचे दांडे पणजी एकमेकांत गुंफून द्यायची, सुई दोरा न वापरता!! ते कसब काही मला शेवटपर्यंत जमले नाही! कृष्ण कमळाची वेल वेलांट्या घेत मागील दारच्या भिंतीवरून कौलांवर जायच्या प्रयत्नात असायची. एका बाजूची नारळीची उंचच उंच झाडं वार्‍यानं सतत इकडून तिकडे झुलायची, अन धुवांधार पावसांत तर बघायलाच नको होते!! पाऊस संपल्यावर धुतली गेलेली झाडं किती सुंदर दिसायची!! घराच्या मागच्या बाजूला अशी झाडांची गर्दी, तर पुढील बाजूला भलामोठा पिंपळ वाढलेला. दुपारच्या आणि रात्रीच्या शांततेत पिंपळाची सळसळ आतल्या खोल्यांमधेही ऐकू यायची. मधला रस्ता ओलांडला तर समोर हा एवढा विस्तारलेला उजाड माळ. माळावर तुरळक उगवलेली झाडं, महादेवाचे देऊळ. सार्‍या गावचा तो राखणदार. सार्‍यांची त्या शंभू महादेवावर अपार श्रद्धा. सारी सुखंदु:खं त्याच्या साक्षीने भोगायची अन काळज्या त्याच्या पायाशी वहायच्या.

चित्रातल्यासारखं माझं हे पणजोळ सुदैवाने अजूनही तसच उभं आहें. मलाच कितीतरी वर्षं जायला नाही जमलय तिथे; पण मनानं मात्र मी बर्‍याचदा पणजोळी पोचते. खोल विहिरीत डोकावून आपल्याच आवाजाचा प्रतिध्वनी ऐकणं, झाडांखालून फिरणं, फुलं गोळा करणं हे सगळे लहानपणचे उद्योग करते!!

भली मोठी आमराई पहिल्यांदा पाहिली ती करुळला. मी लहान असताना, एकदा कोकणात करूळ गावी दूरचे एक नातेवाईक होते, त्यांच्याकडे दोन तीन दिवस राहण्यासाठी गेलो होतो. अगदी छोटंसं, इन मिन वीस पंचवीस घरांच गाव. प्रत्येक घरावर लाल कौलं, समोर निर्मळ सारवलेलं अंगण, तुळशी वृंदावन, प्रत्येक अंगणात मंजिर्‍या सांभाळत डोलत असलेल्या तुळशी..... सारं कसं अगदी जसच्या तसं आठवतं. तिथल्या काकांनी अगदी अपूर्वाईने गावची आमराई बघायला नेलं होतं. गावाबाहेरची ती घनदाट आमराई आणि भरभक्कम वाढलेले आंब्यांचे वृक्ष - हो, वृक्षच - अजूनही स्मरणात आहेत लख्ख.

आमराईपर्यंत जाणारा रस्ताही शेतांमधून, बांधांवरून चाललेला. पायाखाली बघून चालां हां, अशी काकांची वेळोवेळी सूचना. न जाणो एखादं जीवाणू पायाखाली यायचं. आमराई तशी गावाबाहेर, त्यामुळेही असेल, वातावरणात भरून राहिलेली निरव पण प्रसन्न शांतता. मधूनच शांतता भेदणारी कोण्या पक्ष्याची सुरेल साद, आणि ह्या सार्‍या पसार्‍यात शोभून दिसणारं, त्या आमराईत कोण्या पूर्वजानं बांधलेलं सुबक पण साधंच अस शंकराचं देऊळ. देवळातली स्वच्छता दृष्ट लागण्याजोगी. आत गाभार्‍यातली काळीशार पिंडी, पिंडीवर आडवं सजवलेलं गंध. पांढर्‍या चाफ्यांच्या फुलांनी बांधलेली नेटकी पूजा. पिंडीवर छाया धरून राहिलेला पितळीचा पंचमुखी नाग. समोर खोबर्‍या, खडीसाखरेचा नैवेद्य. एखादं चित्र जणू सजीव होऊन तिथे प्रत्यक्षात आकारलं होतं जणू. अजून ते दृष्य जसच्या तसं माझ्या डोळ्यांसमोर आहे. नुसतं आठवलं तरी परत एकदा त्या आमराईत विसावल्यासारखं वाटतं...

आजोळी सुध्दा घराभोवती झाडं भरपूर होती. घरापासून काही अंतरावर विहीर होती. विहिरीपाशीच आंबा, फणस, जांभळाची झाडं होती, जरा पलिकडे नारळी. घरापुढे चौथरा बांधलेलं तुळशी वृंदावन. रोज सकाळ, संध्याकाळ आजी तिथं दिवली लावायची, आणि सक्काळी पुढच्या अंगणात तुळशी पाशी अन अवती भवती सडा शिंपण करायची. रोजचा नेम. तसच घरापुढे रामफळ, पपई, चाफ्याची झाडं. आणिक एक झाड होते, पण त्याचे नाव ठाऊक नाही. त्याच्या पानाच्या पिपाण्या करून वाजवायला मात्र खूप धमाल यायची!! चाफ्यांच्या झाडांखालची चाफ्याची फुलं सक्काळी टवटवीत असत, ती पूजेसाठी गोळा करायचा ठेका आमच्यापाशीच असायचा. तसंच बकुळीच्या वृक्षाखाली आम्ही बकुळफुलं गोळा करायला पडीक!! बकुळफुलांचा सुगंध एकदा ज्यानं अनुभवला, त्या व्यक्तीला सहसा या फुलांना विसरणं कठीणच आहे. ताजी असताना जशी ही फुलं परिमळतात, तसंच सुकल्यावरही दरवळतात... आजोळच्या घराच्या जरासं पुढेच, सड्यावर बकुळफुलांचा भला थोरला वृक्ष होता, कधी पासून, किती वर्षं रुजला होता कोण जाणे! संपूर्ण पायवाट बकुळीच्या सुवासानं घमघमत असायची आणि अर्थात कोकणच्या आद्य परंपरेप्रमाणे, या वृक्षाभोवतीही भुताटकीच्या "सा रम्या कथा" गुंफल्या गेल्या होत्या!! एखाद्या चांदण्या रात्री बाहेरच्या खळ्यामधे आम्ही, आसपासचे शेजारी गप्पांमधे रंगलेले, वीज गेलेले असायची आणि नेमकं कोणाच्या तरी रसवंतीला बहार येऊन या गप्पा ऐकायला मिळायच्या!! ऐकायची उत्सुकता तर असायचीच, पण कधीतरी भीतीही वाटायची। न जाणो एखादे भूत नेमके आपल्याच समोर टपकायचे!! मग आपले हळूच आज्जीच्या किंवा मावशीच्या बाजूला सरकायचे!! वरून सांगायचे त्यांनाच, घाबरु नकोस हं, मी आहे ना!! आजी, मावशी गालातल्या गालात हसायच्या अन जवळ घेऊन बसायच्या.

अजून एक मजा आठवली या बकुळीच्या फुलांवरुन! एकदा, मी अन माझी आई लक्ष्मी रस्त्यावर काही खरेदीनिमित्ताने गेलो होतो. कधी नाही ते आम्हांला एक गजरेवाला बकुळीच्या वेण्या घेऊन विकायला बसलेला दिसला. आम्ही एकमेकींकडे पाहिलं फक्त, अन न बोलता तिथे मोहरा वळवला!! आईचं एव्हाना गजरेवाल्याशी कश्या दिल्या वेण्या वगैरे बोलणं सुरु झाल होतं, मी आपली शेजारी उभी होते, आणि एवढ्यात तिथूनच दोघी जणी जाऊ लागल्या आणि एकीचं लक्ष त्या वेण्यांकडे गेलं!!

पुढचा संवाद कानावर पडला, "अय्या!! अग ते बघ काय!! अग, तो माणूस बघ, सुकलेली फुलांचे गजरे घेऊन बसलाय विकायला!! विचित्रच आहे नै!!"

मग अग म्हणाली, " अगं पण त्या बाई बघ ना, घेताहेत चक्क ते सुकलेले गजरे!! गंम्मतच आहे बाई..."

आम्हांला बकुळफुलं ठाउक नसणार्‍या त्या दोघींची खूप मजा वाटली होती...

आ़जोळी आता कोणीच नसतं, पण कोणी नसतं असही कसं म्हणू? माणसं नसली तरी, तेच छोट्या भरभक्कम लाकडी दरवाज्याचं, येणार्‍या प्रत्येकाला वाकूनच आत यायला देणारं घर अजूनही उभं आहे, आणि आजूबाजूची वृक्षमंडळीही.

अजून एक बाग मनात घर करून राहिली आहे ती पुण्याच्या माझ्या घरापाठची। घराच्या मागच्या बाजूला व्हरांडयात उभं राहून बाग न्याहाळण्यातही मजेत वेळ जात असे! तस घरासभोवताली अजूनही झाडी आहे, मोठे मोठे वृक्ष आहेत - गुलमोहर, कॅशिया, अशोक, कडुनिंब, आवळी, नारळ... पण आमच्या शेजार्‍यांची ही बाग कोणालाही भुरळ घालेल अशी देखणी!! आमचं घर अन शेजार्‍यांची बंगली, यांमधे एक दगडी कुंपण मात्र, तेही खास उंचीचं वगैरे नाही, फक्त हद्द निश्चित करणे, एवढाच त्या कुंपणाचा उद्देश्य. बागेत कितीतरी देखणी झाडं उभी. दृष्ट लागावी अशी बहरलेली बाग.

कुंपणाच्या अगदी जवळ एका कोपर्‍याला जवळ असं चिकूचं झाड, त्याच्या एका बाजूला आंबा, अन आंब्यापलिकडे कडुनिंब. दुसर्‍या बाजूला चांगलाच उंच वाढलेला शेवगा. त्याहून उंच वाढलेला शेवगा आमच्या बागेतच पाहिला फक्त. शेवग्याच्या पलिकडे गुलमोहर. दुसर्‍या एका कोपर्‍यात कॅशिया अन त्यापलीकडे निरफणसाचं मोठ्ठ्या पानांच झाड. फणस पण तिकडेच जरासा पुढे असा. एकीकडे पेरु, डाळिंबाचं एकेक झाड. तीन नारळीची झाडं, त्यांना सतत नारळ लगडलेलेच असायचे!! एखाद दुसरा खालीही पडायचा कधीतरी. कोणी उचलून घेऊन जायचे.

एका बाजूला फुलझाडं. तांबड्या आणि गुलाबी रंगांचे गुलाब, निरनिराळ्या जास्वंदी अन रस्त्याबाजूच्या कुंपणाला धरून फोफावलेल्या रंगीबेरंगी बोगनवेली. एका कोपर्‍यात मधुमालतीची वेल. जाई जुईंचे मंडप आणि जाईच्या फुलांनी बहरलेली वेल अजून आठवते!! बंगलीच्या जवळ पाण्याचा हौद बांधलेला, आणि त्याच्या जवळच अळू आणि केळीची झाडं, केळीची हिरव्या पोपटी रंगाची पानंही एकदम रसरशीत!! सगळीकडे मुख्यतः हिरव्या रंगाच्या वेगवेगळ्या छटांची आणि अधून मधून इतर रंगांची उधळण!! डोळयांना सुख अगदी!!

बागेत तर्‍हेतर्‍हेच्या पक्ष्यांची हजेरी आणि एक मुंगुसांची जोडीही. काही नेहमीचे पक्षी आणि काही न ओळखता येणारे. या मुंगुसांची अन येणार्‍या भारद्वाज पक्ष्यांची दर्शनं घेऊन शाळेच्या अनेक परीक्षा सुखेनैव पार पाडल्या!! शाळा संपल्यावर संध्याकाळी आम्ही मुलं खेळायला जमत असू. आमच्या सुदैवाने आम्हां कोणाच्याच आईवडिलांना आणि आजी आजोबांना शाळेनंतरच्या क्लासेसचं महत्व पटलं नव्हतं!! त्यामुळे शाळेतून आलं की संध्याकाळी जरा तास दोन तास चांगलं खेळा जरा, असच सांगून आम्हांला आपापल्या घरातून बाहेर हाकलत असत!! मग थोडावेळ इकडे तिकडे खेळून आमच्या स्वार्‍या बागेकडे वळत. बागेत आम्हांला मुक्त प्रवेश होता. झाडांवर चढून बसणे, गप्पांचा अड्डा जमवणे, बागेत लपाछपी खेळणे, बागेला पाणी द्यायच्या निमित्ताने एकमेकांना पाण्याने चिंब भिजवणे, बाग झाडून एकत्र केलेल्या पालापाचोळयात मोठ्या माणसांच्या नजरा चुकवून उड्या मारणे, पानं इतस्ततः उडवणे हे अगदी आवडते उद्योग!!

आणि मग एक दिवस, वय झाल्यामुळे बागेची देखभाल करता येत नाही म्हणून म्हणा, किंवा इतर काही कारणांनी म्हणा, बंगलीच्या मालकांनी बाग विकून टाकली!! लहान मोठे सारेच हळहळले... कोणाला कुठला हिरवा रंग कधी आणि कसा भुरळ घालेल, सांगणं, जर कठीणच, नाही??

आणि मग एक दिवस लाकूडतोडे आले अन सपासप सगळ्या झाडांवरून कुर्‍हाडी फिरल्या, एकामागोमाग एकेक वृक्ष कोसळले!! फुलझाडंही उपटून टाकली, जाई, जुई, रसरसलेली केळीं॥ काही म्हटल्या काहीच राहिलं नाही!! रंगांची उधळण जणू बघता बघता विरून गेली!! कासावीस होऊन आम्ही ते पाहत होतो.....

बघता बघता वृक्ष कोसळले आणि लाकूडतोडयांना विकायला लाकूड मिळालं, आजूबाजूच्या कामवाल्या बायांना घरी न्यायला सरपण, बंगलीच्या मालकांना जमिनीची आणि लाकडांची किंम्मत, बिल्डरला अजून एक इमारत उभी करायला अजून थोडी जागा, आणि त्या जागेचं जिवंतपण हरवलं ते कायमचं.... पक्षी तर कधीच परागंदा झाले, मुंगूस जोडीही निघून गेली!! या सगळ्याचे जागा दगड धोंडे, सिमेंट यानी घेतली अन बघता बघता जिवंत बागेच्या जागी निर्जीव इमारत उभी राहिली, कालांतराने गजबजलीही, पण आता मागचय व्हरांड्यात जाऊन उभं राहण्याचं काही कारण उरलं नव्हतं, कधी त्या जागेकडे नजर गेलीच, तर अगदी भकास वाटायचं! आणि मग हळूहळू स्वतःच्या आयुष्यात गढून गेल्यावर ह्या आठवणींच दु:खही पुसट होत गेलं....

पण या झाडांच्या, बागांच्या आठवणी मात्र अगदी आवर्जून मी मनाशी जपल्या आहेत, जपणार आहे। त्यादिवशी अचानक सगळं प्रकर्षानं आठवलं, लिहावसं वाटलं म्हणून लिहिलं. आठवायला कारण ठरला तो, पहिल्यांदाच पाहिलेला, बुंध्यापासून शेंड्यापर्यंत हिरव्या नाजूक फुलांनी बहरलेला, अशोक वृक्ष!! अशोक वृक्षांवर तुरळक फुललेली फुलं मी पाहिली आहेत, पण हे दृश्य अलौकिक आहे!! अति देखणं आहे!!

झाडांबद्दलच्या माझ्या आठवणींत, या एका सुंदरश्या आठवणीची भर आता कायमसाठी पडली आहे.......

समाप्त.

February 24, 2008

अजून एक चित्र




सध्ध्या माउस वापरून, चित्र काढून पहायचा छंद लागलाय!! बहुधा हे पण अळवावरचं पाणीच असणार!! :D एक न धड, भाराभर चिंध्या, हेच खर!! असो. (कोकणातल्या व्यक्तिला अळवाची आठवण नाही येणार, तर कोणाला!!:D)


मायबोलीवरील एका स्नेह्यांनी, रेषांच्या बदलाने एकच चित्र कसे वेगळे वाटू शकते, ते दाखवण्यासाठी ह्या चित्रात काही बदल केले. ते हे बदललेले चित्र.

February 18, 2008

चित्र




आज वर्गात बसून शिकताना उगाच रटाळवाणं व्हायला लागलं होतं, शिकण्यात मन लागेना, मग हा उद्योग केला!! असच गंम्मत म्हणून... :) :) MS Paint वापरून केलं आहे.

February 13, 2008

ठळक बातमी???

आज सक्काळी सक्काळी 'एक प्रतिष्ठित वर्तमानपत्र' वाचताना एका बातमीने लक्ष वेधून घेतलं. अगदी 'मुख्य पानावरचीच, ठळक' बातम्यांमधली बातमी!! आणि सक्काळीच असली बातमी वाचून मला धन्य, थक्क, आश्चर्यचकीत आणि तत्सम जे काही असतं ते सगळच व्हायला झालं!! ही ती बातमी, तुमच्याही वाचनासाठी.....

ज्या घटनेची बातमी दिलीय, ती घटना खूपच चांगली आहे, यात काही वादच नाही! निष्काम भावनेन सत्कृत्य केल तर त्यापायी मनुष्याला सकाम भावनेन केलेल्या चांगल्या कृत्याच जेवढ पुण्य मिळेल, त्याही पेक्षा कैक पटीने अधिक, अस पुण्य मिळत अस म्हणतात.

वैधानिक इशारा: ही माझी केवळ ऐकीव माहिती आहे!! उगाचच पुण्य कसे मिळवावे वगैरे माहिती घेण्यासाठी माझ्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न वगैरे करू नये!! :D मलाही त्याबद्दल फारशी माहिती नाही!! आपल पुण्यनगरीत असताना मी अस ऐकल होत, म्हणूनच छातीठोकपणे सांगण्याचे धाडस करत आहे!! तिथे सगळेच, सगळ काही खर सांगतात आणि स्पष्ट बोलतात, त्यामुळेच मी त्यावर विश्वास ठेवलाय, आता विश्वास कधीचाच पनिपतच्या गदारोळात गायब झाला म्हणा वा मृत्युमुखी पडला म्हणा..... पण ते नंतर कधीतरी. :वैधानिक इशारा संपला!!!

खरच जर अस काही होत असेल, तर या जवानांना खूप खूप पुण्य मिळाल असेल. नाहीतरी, लाखो करोडो इतर भारतीयांसाठी, त्यांची ओळखदेख नसताना, एक भारतीय, एवढाच सोडला, तर बाकी कोणताही कसलाही संबंध नसताना, अन बाकीची बरीचशी 'भारतीय' म्हणवून घेणारी जनता सर्वसामान्य जवानाविषयी, त्याच्या आयुष्यक्रमाविषयी, त्याच्या चिंता, काळज्या याविषयी पूर्णपणे उदासिनता बाळगून असताना, हे वीर आपल्या सर्वांसाठी आपला जीव धोक्यात घालत असतातच, त्यांच्या पुण्याची गणना करताना चित्रगुप्त पण थकत असेल, असो.

किती तरी अनाम वीरांच रक्त आतापर्यंत इथल्या मातीच सार्वभौमत्व अबाधित रहाव म्हणून सांडलं गेल असेल, ते तस सांडण्यापेक्षा, अन कोणाच्या सत्ता लालसेपायी म्हणा, मूर्ख, नेभळट अन स्वार्थी अश्या नेतृत्वापायी म्हणा, अशी अनेक आयुष्यांची राखरांगोळी होण्यापेक्षा आणि आपल्या जवानांचं रक्त सांडल जाण्यापेक्षा, जवानांच्या रक्ताने एखाद्या व्यक्तीला जीवदान मिळतय हे वाचताना पण एकदम छान वाटल. जवानही नक्कीच सुखावले असतील मनात.

पण म्हणून अश्या पद्धतीने, इतक्या 'फिल्मी ष्टाईलने' बातमी द्यायची काही गरज?? आणि तीही अश्या 'प्रतिष्ठित' वर्तमानपत्राला?? या प्रतिष्ठित 'जबाबदार' वर्तमानपत्राची पत्रकारितेची व्याख्या 'सवंग' अशी कधीपासून झालेली आहे?? (तशी ती खूप आधी पासून झाल्यासारखी वाटतेय, हे आपल माझ मत!! मीही पुण्याचीच असल्याने, या प्रतिष्ठित वर्तमानपत्राची भलायकी करणार्‍या तमाम प्रतिष्ठितांची पत्रास न ठेवता हे मत मी मांडत आहे याची नोंद घ्यावी!! :D ) बातमीदाराने ही बातमी लिहिण्या अगोदर, नुकताच, किंवा बातमी लिहिता लिहिता, 'अमर अकबर अँथनी' पाहून अन त्यातल्या त्यात निरुपा रॉयला रक्त देतानाचा शीन पाहताना गद्गद होऊन ही बातमी लिहिल्याचा दाट संशय यायला लागलाय!! (त्याच सिनेमात आहे ना तो विचित्र सीन?) आणि नसला तरी, मी पुण्यातली असल्याने, माझच बरोबर आहे, कळ्ळं???

भारतीय सुरक्षा दलात जेह्वा एखादी व्यक्ती प्रवेश घेते तेह्वा कदाचित सुरुवातीला मनात भाषावाद, प्रांतीयवाद, जातीयवाद वगरे असली जळमटं असतील, तरी त्यांची साफसफाई होऊन, सगळ्या प्रशिक्षणानंतर तालावून सुखावून बाहेर पडतो तो फक्त एक 'भारतीय' सैनिक, जवान असतो, अशी आपली माझी वेडगळ समजूत!! आणि तो 'भारतीयांच्या' संरक्षणासाठी कटीबद्ध असतो, ही अशीही समजूत. आता रक्त देताना, समोरची व्यक्ती कोण आहे, तिची जात काय आहे, आपली जात काय आहे असला फालतू विचार तो करत असेल अस वाटत नाही! (आमच्या नानाने पण डिंपलसारख्या सौंदर्यवतीला साक्षी ठेवून हे दाखवून दिलेल आहेच कुठल्यातरी शिणुमातून, सगळ्यांच रक्त एकाच रंगाच असत म्हणून :D शिणुमाच नाव त्येवढ आठवना बघा! लय भारी शिणुमा व्हता पर!)

बातमीदाराने दिलेली बातमी पाहता मी खालील निष्कर्ष काढले:

१. बहुतेक बातमीदाराने तो नानाचा सिनेमा पाहिलेला नसावा, नक्कीच!! :D
२. बातमीदार, हाडाचा बातमीदार नसावा. :D
३. त्याला हिंदी सिनेमा पाहण्याचे व्यसन असून ते प्रमाणाबाहेर वाढले असवे असावे. तो ' इट सिनेमा, ड्रिंक सिनेमा, वॉक सिनेमा, टॉक सिनेमा' वगैरे वगैरे करत असावा (का??)!! :D
४. जबाबदार पत्रकारितेची त्याची अन वर्तमानपत्राची व्याख्या बदलली असावी!! :D
५. बातम्या छापायला देण्याआधी जे कोणी बातम्या तपासतात, ते लोकं सुट्टीवर असावेत, किंवा त्यांनाही हिंदी सिनेमाचे व्यसन असावे का? गेला बाजार हिंदी सिरियल्सचे तरी?? :D
६। केकता कपूरच्या सिरियल्ससाठी 'संवाद' लेखनाचा पार्टटाईम जॉब या 'प्रतिष्ठित' वर्तमानपत्रातील काही 'वार्ताहर' करत असावेत काय?? :D

असो, अजून खूप निष्कर्ष काढता येतील, पण हे प्रमुख आहेत! मग सवडीने बाकीचे काढता येतील! :D :D

पण मला सांगा, बातम्यांचा खरच इतका दुष्काळ पडलाय का? सरळ साधी बातमी देता आली नसती का, की, सीमा सुरक्षा दलाच्या जवानांनी, रक्त देऊन एका छोट्या मुलीचे प्राण वाचवले, ते 'हिंदू, मुलीम, शीख, ईसाई' चे चार चाँद लावायची काहीतरी गरज होती का??? का रक्त देण्याचा अन 'हिंमुशीई' असण्याशी काही संबंध आहे?? का त्याशिवाय ही बातमी, 'ठळक' झाली नसती?? तिला वजन आलं नसतं? या वर्तमानपत्राकडून अशी अपेक्षा निश्चितच नाही!! तस म्हटल तर 'नि:पक्षपाती अन निर्भिड बातम्या' द्यायची कामं सोडून प्रदर्शनं भरवायची अपेक्षाही नाहीच म्हणा या वर्तमानपत्राकडून, पण आता काय!! कालाय तस्मै नमः हेही खरेच, असो.

सध्ध्या बोलणेच खुंटावे अशी परिस्थिती सामाजिक जीवनात सगळीकडेच बहुतांशी आढळते, आता वाचन खुंटावे अशी पण होणार की काय???

शेवटचा डिस्क्लेमरः 'प्रतिष्ठित वर्तमानपत्र' खरं तर खूप आवडीचं होतं.शाळेत, कॉलेजात असताना, अन नंतरही काही काळ ते वाचायला खूप आवडायच. आताची घसरण पाहवत नाही.... तरीही काही काही स्तुत्य उपक्रम वर्तमानपत्राच्या सौजन्यानं अजूनही सुरु असतात, ह्याचही खूप कौतुक आहे.

डिस्क्लेमरला मराठी शब्द आठवला नाही, 'प्रतिष्ठित' वर्तमानपत्राबद्दल असे शब्द वापरल्याबद्दल माझ्यावर दैवाने हा सूड उगवला असेल का??? :D पण अश्या बातम्यांमुळे वर्तमानपत्राचे भवितव्य कितपत 'उज्वल' राहील, अन 'प्रतिष्ठा'ही कितपत जपली जाईल, याची शंका सतवायला लागली म्हणून हा भोचकपणा, बाकी काही नाही!!

कळावे, जमलंच तर लोभही असावा थोडासा.

February 10, 2008

सुमल्याची आश्रम वारी!!... (४)

वाटेत जाताना मंडळीचे देवाधर्मावर खूप गप्पा झाले, क्वालीसमधला वातावरण अगदी भक्तीमय होवन ग्येला!! कोकणातलो माणूस तसो भाविकच, तेका आपलो देवापासून देवचारापर्यंत सगळ्यांवरच विश्वास, अन सगळयांची भीतीपण.... देवापासून देवचाराक ह्या माह्यत असता, त्यामुळे तेही आपले लाड पुरवून घेतत!! नायतरी तेंका अजून कोण विचारता आजकाल इतक्या भक्तिभावान! ता आसो आपला....... तर मंडळी दिस सरता सरता आश्रमात पोचली, आणि दिव्यांच्या लखलखाटातलो आश्रम बघून गार पडली!! असो आश्रम त्येंनी कधी स्वप्नात पण बघूक नाय होतो!! आता रामायण महाभारतातले आश्रम तेंका वाचून ऐकून माह्यत होते, पण ते होते साधेच, पर्णकुटीये म्हणत तेंका त्या काळात!! पण हो आश्रम म्हणजे अगदी राजवाड्याच्या मुस्काटीत ठेवणारो निघालो!!

"अहो काका, हा ड्रायव्हर आपल्याला कुठे चुकीच्या ठिकाणी तर नाही ना घेऊन आला?? काय वाटते तुम्हांस? काय हो गुरवानूं?? काय म्हणता??" मास्तर जरा टेंशन घेवक लागले....

"हं, विचारुया काय त्याला? काका, तुम्ही विचारून बघा बघया..... नायतर आम्ही आपले खय तरी जावन पडूचे!! विचारा, विचारा...." गुरवानं काकांका पुढे क्येला..... काकांनी चौकशी केल्यान, आणि ह्योच आश्रम आसा अशी डायवराकडून खात्री करुन घेताल्यान. इतक्यात, समोरुन सफेदशे कपडे घालून ए़कजण हेंच्या दिशेन येताना सुमल्यान बगला, आणि काकांका तसा सांगिपर्यंत, तो माणूस येवन पोचलोही.

"जय श्रीकृष्ण, जय गुरुदेव! प्रणाम..." सफेद कपड्याहून सफेद बत्तीशी दाखवत त्येनी सगळ्यांचा आगत स्वागत क्येला.... निवासस्थान दाखयला... "आपण थकला असाल ना, आज, विश्रांती घ्या, उद्या आपल्याला आश्रम दाखवायची व्यवस्था केली आहे. तुमच्या भोजनाची व्यवस्था झाली आहेच, निवास स्थानीच पाठवतो ताटं... आमच्या गुरुदेवांना, सगळ्यांची काळजी... आपली पुरेपूर बडदास्त ठेवण्याविषयी सांगितले आहे...." परत एकदा सफेदीकी चमकार दाखवून गुरुदेवांचो शिष्यही अंतर्धान पावलो अन मंडळी, जेवून वगैरे निद्रादेवीच्या आराधनेक लागली....

दुसरे दिसां, भल्या फाटेचीच उठून सगळी मंडळी आपापली आन्हिका आटपून, आयलेलो नाश्तो, चाय संपवून, तयार होवन काल भेटून गेलेल्या 'सफेदीकी चमकार' ची वाट बघी होती. सगळ्यांबरोबर सुमल्याही अगदी तयारच होता, बाबल्यान सगळा व्यवस्थित बघून घे म्हणान सांगितलेला त्येच्या बरोब्बर ल़क्षात होता! जावन परत रिपोर्ट देवचो होतो तेका! आणि एक गाडी घेवन कालचोच शिष्य सगळ्यांका घेवन जावक आयलो... "जय श्रीकृष्ण, जय गुरुदेव...चलाव, आज आश्रम पाहूयात.... " आश्रमाचो फेरफटको मारुक सगळे गाडीयेत चढले.

शिष्योत्तम एकामागोमाग एक ठिकाणा दाखवत होतो... आश्रमाचो परिसर सरता सरत नव्ह्तो. कपड्यांची दुकाना म्हणा नये - तेंका बुटीक म्हणूचा अशी माहिती शिष्यान पुरवतच एक काकी दुसर्‍या काकीच्या कानाक लागली, "ह्या काय आणि कपड्यांच्या दुकानाक म्हणतत? माका आपला चिंचेचा बुटुक ठावक!! दुकानाक ही बुटुक म्हणूचा?? ऐकाचा ता नवलच बाये!!" - ट्रॅव्हल एजन्सीची कार्यालय, हाटेल, बॅंक, आयुर्वेदीक औषधाचा दुकान, दागिन्यांचा दुकान.... यादी सरतच नव्हती.... सगळ्या ऐहिक जगाच्या पसार्‍यातून मन काढून घेवन आश्रमात तपश्चर्या करूक खूप पूर्वी ऋषी मुनी जायत, पर्णकुटी बांधून थय रवीत, साधा सुधा आचरण ठेवीत, जाडी भरडी वस्त्रां प्रावरणां नेशीत, ह्या असा आपला गाववाल्यांका लहानपणापासून पुस्तकांतसून वाचून, कीर्तनातून ऐकान ठावक!! ह्या एकविसाव्या शतकातला अध्यात्म भलताच सुधारीत आवृत्तीचा होता!! सगळा ऐहिक जगच आश्रमात येवन ठेपला होता!!

अशीच आश्रमातली बाकीची ठिकाणा बघून, दर खेपेक आश्चर्याचो एकेक जोरदार धक्को खावन आणि पुरतीच चक्रावून मंडळी आपल्या मुक्कामाच्या ठिकाणाक परतली!!! दुसरे दिवशी उठून परत एकदा मंडळी क्वालिसात बसून आपल्या गावच्या वाटेक लागली, आणि दिस सरता सरता घराक पावली. लग्गेच सुमल्यान बाबलाक बोलावणा धाडल्यान. बाबल येवन ठाकलो.

"काय मग सुमल्या, कशी झाली गो तुझी आश्रम वारी?? बाकी तू खरच पुण्यवान हांऽऽऽ, ध्यानी मनी नसता गेलय का नाय!! काय प्रसाद हाडलस काय?? दे बघया..."

"रे, मेल्या गप रव!! खयचो मेल्यांनो ह्यो स्वामी हाडल्यासात?? ह्येचा लक्षण काय माका बरोबर वाटणा नाय, समाजलय? काकांका विचार....." सुमल्यान त्वांड सोडला!! "मेल्याच्या आश्रमात काय्येक द्येवाचा नाय!! देवाच्या नावाखाली बाकीचाच जास्त दिसता!! समाजलय?? शिरा रे पडो ते आश्रमवाल्यांचे..."

"गो, काय सांगतय काय तू?? म्हणजे काय आणि.....??" बाबलही चक्रावलो!

"रे, मग सांगतय काय मी, आश्रमाची मैलोगणती पसरलेली जागा आसा. खयसून पैशे इले रे त्यासाठी?? जागा काय अशी फुकट येता काय?? ध्यानासाठी येकदम भव्यदिव्य, संगमरवरी इमारत बांधूक आसा!! कित्यां मेल्या?? झाडाखाली बसून ध्यान करुक होणा नाय काय?? तेका काय गादे, गिरदे आणि संगमरवर लागता काय मेल्या?? सगळे पैशेवाले आपापल्या पैशाचा प्रदर्शन करत थय ध्यानाक बसतत!! आश्रमात बिन श्रीमंतांक प्रवेशच नाय आसा!! स्वामीक भेटूक पण पैशे मोजूचे लागतत, नायतर स्वामी भेटणत नाय!! काय समाजलय??"

"बाकी हाटेला, बुटीका, ते विलायती संगीतावरचे नाच... हे सगळे गोष्टी ही आसत!! माझी आवस नेहमी सांगी बापडी, देवाकडे मन लावूचा असात, तर हे ऐहीक गोष्टीं प्रथम बाजूक सारूक व्हये, आणि हय बघतय ता आपला तेचाच प्रदर्शन!! काय समाजलय??? शिरतासा काय डोक्यात तुझ्या प्रकार काय तो?? बरा, बाकी काय नाय ता नाय, येकही देउळ बांधूक नाय आसा खयही मेल्यांनी.. मेले भजना बरी म्हणी होते, पण तेही शिनेमाच्या गाण्यांचे चाली लावन!! आणि त्या तालार बापे अन बायलो एकत्र नाचतत मेले त्या स्वामीच्या नावान!! असाच गावाकडे नाचतले की काय?? शिरा रे पडो मेल्यांनो तुमच्या..!! गावातली पोराटोरां गावचे चेडवांबरोबर अशीच नाचतली काय?? " एकेक करून सुमल्यान बाबलाक वित्तंबातमी दिली! ह्या सगळा आश्रम पुराण ऐकून बाबलाक फेफरा येवचाच बाकी होता!!!

"रे बाबल, बघ, आपण आपली कोकणातली साधीसुधी माणसां. एकमेकांक धरून रवतो आपली... या सोद्यांचो आमका वारो देखील नको!! आपली काय पेज, आमली आसा ती खावन आम्ही आपली सुखात आसव.. रवळनाथाक काळजी आसा, ग्रामपुरुष आसाच बघूक... ह्या आता आणि आश्रमची सोंगा करू नकात, समाजलय? आधीच मेले कोकणाची वाट लावणारे कमी नाय आसत, त्यात आणि ही भर नको..." कधी नाय ता सुमल्याक इतक्या समजूतदारपणान बोलताना बघून बाबलही मनातून जरा हललो....

"जळो मेल्यांचे आश्रम!! आता मी कोणायेक बाबाची, संताची सेवा करुचय नाय!! महादेवाक नेवन चार कळशे ओतीन!! तीच माझी सेवा!! खूप झाला ह्या!!" सुमल्यान बाबलकडे जाहीर करून टाकला. "वरून बघत असतली तर आत्तापर्यंत आवशीक पण कळला असात, की आता कोण्णीयेक संत नाय आसत जगात..." या अनुभवानंतर, सुमल्याचो संतसेवा करुन पुण्य कमवचो बेत कायमचो ठप्प झालो!! पण गावाचा भला क्येला म्हणान रवळनाथान चित्रगुप्ताक सुमल्याच्या खात्यात सात जन्माचा पुण्य जमा करूची ऑर्डर काढली!! कोकणातलोच द्येव तो!! थयच्यां लोकांसारखोच, फणस अगदी. बघलो का दृष्टीक रुपडा उग्र वाटता, पण एकदम मायेस्त... आपल्या लेकरांचो भार सदा व्हाणारो, तेका काय सुमल्याची काऴजी नसात काय??

दुसर्‍या दिवशी गावात बैठक बसली अन बैठकीत या सगळ्या गोष्टींचो उहापोह झालो. सगळ्यांचाच मत आश्रम नको असा पडला. स्वाम्याची डाळ काय गावान शिजूक देवक नाय!! आश्रम बघून आयलेल्यांच्या तोंडून आश्रमातले चित्र विचित्र गजाली ऐकान लोकांचा मनोरंजन फुडे कित्येक दिस होत होता......


समाप्त.